İcra Takibine İtiraz: 7 Günlük Süre ve Sonrasında Olanlar

Elinize bir ödeme emri ulaştıysa saatler değerlidir. İtiraz süresi takibin türüne göre değişir ve kaçırılması takibi kesinleştirir. İtirazın nasıl yapılacağını, sonrasında alacaklının başvurabileceği yolları ve haksız itirazın doğurduğu tazminat riskini anlatıyoruz.

Posta kutunuza bir ödeme emri geldiğinde, hukuken bir saat sayacı çalışmaya başlar. Bu sayaç durdurulmazsa takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir. Bu yazıda, ödeme emri aldığınızda ne yapmanız gerektiğini ve sonrasında sürecin nasıl işlediğini anlatıyoruz.

Önce takibin türünü belirleyin

Elinize ulaşan ödeme emrinin üzerinde bir örnek numarası yazar. Bu numara, hangi takip türüyle karşı karşıya olduğunuzu ve dolayısıyla itiraz sürenizi gösterir.

İtiraz nasıl yapılır?

İlamsız takipte itiraz, icra dairesine yapılır — mahkemeye değil. İtiraz dilekçeyle veya sözlü olarak (tutanağa geçirilerek) yapılabilir. Borçlunun bulunduğu yerdeki icra dairesi aracılığıyla da gönderilebilir.

Neye itiraz edeceğinize dikkat edin

• Borca itiraz: Borcun hiç doğmadığı, ödendiği veya zamanaşımına uğradığı iddiası.
• İmzaya itiraz: Takip dayanağı belgedeki imzanın size ait olmadığı iddiası. Bu itirazın açıkça ve ayrıca yapılması gerekir; sadece “borcum yoktur” demek imzaya itiraz sayılmaz.
• Yetkiye itiraz: İcra dairesinin yetkisiz olduğu iddiası. Bu itiraz, esasa ilişkin itirazla birlikte ve yetkili icra dairesi gösterilerek yapılmalıdır.
• Faiz ve ferilere itiraz: Faiz oranına, başlangıç tarihine veya takip masraflarına itiraz edilebilir.

İtirazdan sonra ne olur?

İlamsız takipte itiraz edildiği anda takip durur. Haciz yapılamaz. Bundan sonra top alacaklıdadır; itirazı bertaraf etmek için iki yoldan birini seçmek zorundadır.

1. İtirazın kaldırılması (icra mahkemesinde)

Alacaklının elinde İcra ve İflas Kanunu’nda sayılan nitelikte bir belge varsa (imzası ikrar edilmiş adi senet, noter senedi, resmî belge vb.) icra mahkemesine başvurarak itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Bu yol hızlıdır ancak dar bir inceleme yapılır; tanık dinlenmez.

2. İtirazın iptali (genel mahkemede)

Alacaklının elinde bu nitelikte belge yoksa, genel mahkemede itirazın iptali davası açar. Bu, tam bir yargılamadır; tanık dinlenebilir, bilirkişi incelemesi yapılabilir.

İki yönlü tazminat riski

Bu süreçte her iki taraf da bir tazminat riski taşır ve bu, çoğu kişinin gözden kaçırdığı bir noktadır.

• Borçlu aleyhine: İtirazın haksız olduğu anlaşılırsa, borçlu aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilebilir. Bu tazminat, hükmedilen alacağın kanunda öngörülen oranından az olamaz. Yani “nasılsa itiraz edeyim, kazanırsam kâr” yaklaşımı ciddi bir maliyet doğurabilir.
• Alacaklı aleyhine: Takibin haksız olduğu anlaşılırsa, alacaklı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilebilir.

İtiraz kararı, “borcum var mı yok mu” sorusunun dürüstçe cevaplanmasıyla verilmelidir. Dayanaksız bir itiraz, borcu ödemekten daha pahalıya mal olabilir.

Menfi tespit ve istirdat davaları

Bazı durumlarda savunma yeterli değildir; borçlu, borçlu olmadığının tespitini istemek zorunda kalır.

• Menfi tespit davası: Borçlu olmadığınızın tespiti için açılır. Takipten önce veya sonra açılabilir. Takip sonrası açıldığında takip kendiliğinden durmaz; mahkemeden ihtiyati tedbir alınması ve genellikle teminat yatırılması gerekir.
• İstirdat davası: Borçlu olmadığınız hâlde icra tehdidi altında ödeme yaptıysanız, ödediğiniz tutarın geri alınması için açılır. Kanunda öngörülen süre içinde açılması gerekir.

Takip kesinleşti, haciz geldi. Şimdi ne olacak?

İtiraz süresi kaçırılmış olsa bile başvurulabilecek yollar tükenmez:

• Gecikmiş itiraz: Süreyi elinizde olmayan bir engel nedeniyle (hastalık, tebligatın usulsüzlüğü, şehir dışında olma vb.) kaçırdıysanız, engelin kalkmasından itibaren kısa bir süre içinde icra mahkemesine gecikmiş itirazda bulunabilirsiniz.
• Usulsüz tebligat şikâyeti: Tebligat usulüne uygun yapılmamışsa, öğrenme tarihi tebliğ tarihi sayılır ve süre yeniden işler. Uygulamada en sık başvurulan ve en çok sonuç alınan yollardan biridir.
• Haczedilemeyen mallar: Kanunda haczi caiz olmayan mallar sayılmıştır. Maaş haczinde de kanuni sınır aşılamaz; nafaka alacakları bu sınırın istisnasıdır.
• İstihkak iddiası: Haczedilen mal size değil üçüncü bir kişiye aitse, o kişi istihkak iddiasında bulunabilir.
• Taksitle ödeme taahhüdü: İcra dairesinde taahhütte bulunulabilir; ancak taahhüdün ihlali, şikâyet üzerine tazyik hapsi sonucu doğurabileceğinden yükümlülüğün gerçekçi belirlenmesi çok önemlidir.

Alacaklı tarafında: takibi doğru kurmak

Alacaklı iseniz, sürecin baştan doğru kurulması sonucu belirler:

• Elinizdeki belgenin niteliği, itirazın kaldırılması yolunu kullanıp kullanamayacağınızı belirler. Bu nedenle alacağı belgelendirme biçimi, tahsilat hızını doğrudan etkiler.
• Yetkili icra dairesinin doğru seçilmesi, yetki itirazıyla vakit kaybını önler.
• Faiz türü ve başlangıç tarihi takip talebinde doğru gösterilmelidir.
• Borçlunun malvarlığı araştırması (tapu, araç, banka, SGK) zamanında yapılmalıdır.

Özetle

İcra takibi, süreler üzerine kurulu bir süreçtir ve kaçırılan bir süre çoğu zaman geri alınamaz. Ödeme emri elinize ulaştığında yapılacak ilk iş, tebliğ tarihini ve takip türünü tespit etmektir. Bunun ardından itiraz edilip edilmeyeceği, hukuki değerlendirmeyle verilecek bir karardır.

Elinizdeki ödeme emrini bize iletin; süreyi ve izlenecek yolu birlikte belirleyelim. Büromuz hem alacaklı hem borçlu vekilliği üstlenmektedir.

Sıkça sorulan sorular