Hasar dosyanız reddedildiğinde ya da beklediğinizin çok altında bir ödeme yapıldığında elinizde üç yol vardır: itiraz, tahkim ve dava. Hangisinin sizin dosyanıza uygun olduğunu, hangi belgeleri toplamanız gerektiğini ve en sık karşılaşılan ret gerekçelerine nasıl cevap verileceğini anlatıyoruz.
Poliçe primini düzenli ödediniz, hasar gerçekleşti, dosyanızı açtınız — ve sonuç ya “teminat dışı” bir ret yazısı ya da beklediğinizin çok altında bir ödeme oldu. Bu, sigorta uyuşmazlıklarının en yaygın senaryosudur ve çoğu zaman son söz sigorta şirketinin sözü değildir.
Bu yazıda, ret veya eksik ödeme hâlinde izlenecek yolları sırasıyla, hangi aşamada neye dikkat etmeniz gerektiğiyle birlikte ele alıyoruz.
İlk adım: gerekçeyi yazılı olarak isteyin
Telefonda “ödenmez” denmesi hukuki bir işlem değildir. Sigorta şirketinden ret gerekçesini yazılı olarak, hangi poliçe maddesine dayandığını belirtir şekilde talep edin. Bu belge iki açıdan kritiktir:
- İtirazınızı hangi hukuki zemine oturtacağınızı belirler.
- Şirketin sonradan gerekçe değiştirmesini zorlaştırır.
Aynı şekilde eksper raporunun bir örneğini de isteyin. Hasar bedeli genellikle bu rapora dayanır ve rapordaki hatalı kabuller (parça fiyatı, işçilik, hasarın kaza ile ilgisi) itirazın esas konusunu oluşturur.
Belge talebiniz karşılıksız kalırsa bunu da kayıt altına alın. Şirketin bilgi ve belge vermemesi, sonraki aşamada aleyhine değerlendirilebilecek bir tutumdur. Talebi e-posta veya noter ihtarnamesiyle yapmak, ispat açısından güvenlidir.
En sık karşılaşılan ret gerekçeleri ve cevapları
| Ret gerekçesi | Ne anlama gelir | Nasıl karşılanır |
|---|---|---|
| Beyan yükümlülüğünün ihlali | Poliçe yapılırken eksik/yanlış bilgi verildiği iddiası | Eksik beyanın rizikonun gerçekleşmesine etkisi araştırılır; etkisi yoksa ret haksızdır. Bilginin sorulmamış olması da ayrı bir savunmadır. |
| Teminat dışı hâl | Zararın poliçenin istisna maddesine girdiği iddiası | İstisna maddeleri dar yorumlanır. Genel şartlara aykırı veya okunabilir biçimde bildirilmemiş istisnalar tartışmaya açıktır. |
| Alkol / ehliyetsizlik | Sürücünün durumunun teminatı kaldırdığı iddiası | Salt alkol tespiti yetmez; alkolün kazaya etkisinin ortaya konması aranır. Ayrıca zorunlu trafik sigortasında üçüncü kişilere karşı sorumluluk devam eder. |
| Rizikonun geç bildirilmesi | Hasarın süresinde ihbar edilmediği iddiası | Gecikmenin zararın artmasına yol açıp açmadığına bakılır. Etkisi yoksa tek başına ret sebebi olmaz. |
| Hasarın kaza ile ilgisiz olması | Hasarın önceden var olduğu iddiası | Teknik konudur; bağımsız eksper veya bilirkişi incelemesiyle çürütülür. |
Üç yol: itiraz, tahkim, dava
1. Şirket içi itiraz
Hızlı ve maliyetsizdir. Özellikle eksper raporundaki teknik hatalarda sonuç alınabilir. Ancak yanıt gelmemesi veya olumsuz yanıt hâlinde vakit kaybetmeden bir sonraki aşamaya geçilmelidir. İtiraz süresi zamanaşımını durdurmaz.
2. Sigorta Tahkim Komisyonu
Sigortacılık mevzuatı uyarınca kurulan bu yol, uyuşmazlıkların hakemler eliyle çözülmesini sağlar. Öne çıkan yönleri:
- Mahkemeye göre genellikle daha hızlı sonuçlanır.
- Başvuru öncesinde sigorta şirketine başvurulmuş ve talebin karşılanmamış olması gerekir.
- Şirketin komisyona üye olması aranır. Zorunlu sigortalarda üyelik şartı aranmaz.
- Belirli tutarın altındaki kararlar kesindir; üzerindeki kararlar için itiraz yolu vardır.
3. Dava
Sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklar ticari nitelikte olduğundan asliye ticaret mahkemesinde görülür ve dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Bu adım atlanırsa dava usulden reddedilir.
Dava yolunu tercih etmenin anlamlı olduğu durumlar: zararın tahkim sınırlarını aşması, delil tespiti ve keşif gibi kapsamlı inceleme gerekmesi, sigorta şirketi dışında işleten ve sürücü gibi kişilere de yönelme ihtiyacı.
Hangi yolu seçmeli?
Seçim, dosyanın tutarına, delil ihtiyacına ve karşı tarafın kim olduğuna göre yapılır. Teknik itirazın öne çıktığı, tutarı orta ölçekli dosyalarda tahkim genellikle daha verimlidir. Zararın poliçe limitini aştığı, birden fazla sorumlunun bulunduğu veya kapsamlı bilirkişi incelemesi gerektiren dosyalarda dava yolu tercih edilir. Bu değerlendirme dosya bazında yapılmalıdır — hazır bir formül yoktur.
Faiz ne zaman işlemeye başlar?
Sigorta tazminatı, rizikonun gerçekleşmesi ve gerekli belgelerin şirkete ulaşmasından sonra kanunda öngörülen sürenin dolmasıyla muaccel hâle gelir. Şirket bu süre içinde ödeme yapmazsa temerrüde düşer ve temerrüt tarihinden itibaren faiz işler. Ticari işlerde avans faizi talep edilebilmesi de mümkündür.
Uygulamada faiz başlangıcı çoğu zaman gözden kaçar; oysa uzun süren dosyalarda faiz, asıl alacağın önemli bir bölümüne ulaşabilir. Bu nedenle belgelerin şirkete tam ve tarihli biçimde teslim edildiğinin ispatı önemlidir.
Zamanaşımı. Sigorta sözleşmesinden doğan talepler için Türk Ticaret Kanunu’nda; zorunlu trafik sigortasından doğan talepler için Karayolları Trafik Kanunu’nda ayrı süreler öngörülmüştür. Zorunlu sigortada, olay suç teşkil ediyorsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulanabilir. Süreler dosyanın niteliğine göre farklılaştığından, ret yazısını aldığınız anda süre hesabını yaptırmanızı öneririz.
Başvuru öncesi hazırlık listesi
- Poliçenin tamamı — yalnızca ilk sayfa değil, genel ve özel şartlar dâhil
- Hasar ihbar tarihini gösteren belge (çağrı kaydı, e-posta, ekran görüntüsü)
- Eksper raporu ve varsa fotoğraflar
- Şirketin ret veya kısmi ödeme yazısı
- Kaza tespit tutanağı, ceza soruşturması varsa dosya numarası
- Onarım faturaları, servis kayıtları, ödeme dekontları
- Bedeni zarar varsa: hastane raporları ve maluliyet raporu
Özetle
Sigorta şirketinin ret kararı bir “son karar” değil, bir taraf beyanıdır. Poliçe metni, eksper raporu ve olayın teknik gerçekleri incelendiğinde, ret gerekçelerinin önemli bir bölümünün hukuken tartışmaya açık olduğu görülür. Önemli olan, süreleri kaçırmadan ve doğru yolu seçerek harekete geçmektir.
Dosyanızdaki ret yazısını ve poliçenizi incelememiz için bize ulaşabilirsiniz; ilk değerlendirmede hangi yolun daha isabetli olduğunu birlikte belirleyelim.
Sıkça sorulan sorular
Sigorta Tahkim Komisyonu’na avukatsız başvurabilir miyim?
Başvuru bizzat yapılabilir. Ancak uyuşmazlık teknik bir tartışmaya (eksper raporu, teminat kapsamı, hesaplama) dayanıyorsa, başvuru dilekçesinin ve itirazların hukuki dille kurgulanması sonucu doğrudan etkiler. Ayrıca eksik veya yanlış talep, sonradan düzeltilemeyebilir.
Kasko ile zorunlu trafik sigortası arasındaki fark ne?
Zorunlu trafik sigortası, sizin üçüncü kişilere verdiğiniz zararı karşılar ve yaptırılması kanunen zorunludur. Kasko ise isteğe bağlıdır ve kendi aracınızda oluşan zararı karşılar. Karşı tarafın kusurlu olduğu bir kazada kendi kasko şirketinizden ödeme almanız da mümkündür; kasko şirketi daha sonra karşı tarafa rücu eder.
Değer kaybı talebi de bu kapsamda mı?
Aracın onarılmasına rağmen ikinci el piyasa değerinde oluşan azalma ayrı bir zarar kalemidir ve kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasından talep edilir. Onarım bedelinin ödenmiş olması, değer kaybı hakkını ortadan kaldırmaz. Bu talep için de önce sigortaya yazılı başvuru gerekir.
İbraname imzaladım, hâlâ hakkım var mı?
İbranamenin kapsamı belirleyicidir. Belirli bir kalem için düzenlenmiş bir ibraname, diğer kalemleri kapsamayabilir. Ayrıca zararın gerçek tutarının çok altında kalan, iradeyi sakatlayan koşullarda imzalanmış ibranameler tartışılabilir. Belgeyi incelemeden kesin bir şey söylemek doğru olmaz — ibranamenizi getirin, birlikte bakalım.
İletişim bilgilerimiz
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kendi durumunuza ilişkin sorularınız için büromuza ulaşabilirsiniz.
- +90 (544) 434 88 18
- info@zahidebozkus.av.tr
- Kayaönü Mah. Turgut Özal Blv. No: 12/A Gentaş Tower Kat: 8 No: 804 Şehitkamil / GAZİANTEP